De Bijbel: Gods uitgestoken hand

Als ik de Bijbel las, begreep ik er niks van...

Aldus een zeventienjarig meisje. Het is inderdaad moeilijk de Bijbel te begrijpen als je er niet mee opgegroeid bent. Maar ook mensen die van jongsaf met de Bijbel in aanraking gekomen zijn, hebben er soms moeite mee. Dat is niet zo verwonderlijk. De Bijbel verplaatst je tweeduizend, drieduizend, vierduizend jaar terug in de tijd. Wat is dan de boodschap voor onze tijd? Met de Bijbel kom je in een heel andere cultuur. Bovendien is de Bijbel een heel dik boek. Waar moet je beginnen? Het lijkt wel of het net zo moeilijk is om je weg in de Bijbel te vinden als om in je leven de juiste weg te vinden...

Als je Mij de hand geeft, zal Ik je leiden...

Over het vinden van de juiste weg in je leven is door de eeuwen heen natuurlijk al veel nagedacht en geschreven. Zo is in het bijbelboek Spreuken een wijsheidsleraar aan het woord die zijn leerling leert hoe hij door het leven moet gaan. Hij waarschuwt hem goed op te passen voor ontuchtige vrouwen. Uit Spreuken 6:23-24 blijkt dat de wijsheidsleraar zijn wijsheid als een weg naar het leven beschouwt en dat hij de ontuchtige vrouw als een bedreiging op die weg ziet:

Want de voorschriften zijn een lamp, de lering is een licht
en aanmaningen tot lering zijn een weg naar het leven,
om je te behoeden voor een verdorven vrouw,
voor de gladde tong van een vreemde.

Het beeld van de ontuchtige vrouw die een bedreiging is voor de weg naar het leven vormt ook de achtergrond van Spreuken 23:26-28, de centrale tekst van het boek Spreuken:

Geef mij je hart, mijn zoon,
en laat je ogen mijn wegen aanschouwen.
Want een ontuchtige vrouw is een diepe kuil,
een vreemde vrouw is een nauwe put.
Zij ligt op de loer voor haar prooi
en maakt vele mensen trouweloos.

De kern van de zaak is dat de leerling op de weg naar het leven een goede gids nodig heeft. Want die weg is kennelijk niet gemakkelijk. Die weg kent valkuilen en er loert gevaar. Daarom heeft de leerling iemand nodig die hem bij de hand neemt. De leerling moet de uitgestoken hand van de leraar aannemen. Hij moet hem de hand geven, d.w.z. naar hem luisteren, dan zal de leraar hem leiden.

... op de weg naar duurzaam leven.

Die wijsheidsleraar blijft een beetje een geheimzinnige figuur. Wie was dat eigenlijk? Was dat koning Salomo? Misschien, maar het belangrijkste is dat achter de wijsheidsleraar God Zelf staat. Hijzelf wijst ons de weg. In het bijbelboek Handelingen wordt het christelijk geloof aangeduid als "de weg van God" of kortweg "de Weg". Het christelijk geloof is de weg naar het leven, want het is de weg naar duurzaam leven.

Wat is duurzaam leven? Om die vraag te beantwoorden gaan we eerst helemaal terug naar het begin van de Bijbel. We lezen daar dat God ergens in Eden (in het Zuiden van het huidige Irak) voor het eerste mensenpaar een prachtige tuin aanlegde. In het midden van die tuin stonden twee bomen, namelijk de boom van het leven en de boom van de kennis van goed en kwaad. De boom van het leven garandeerde Adam en Eva duurzaam leven (Genesis 3:22). Adam en Eva mochten van alle bomen eten, behalve van de boom van de kennis van goed en kwaad. God had het eten van de vruchten van die boom verboden om zo hun gehoorzaamheid te toetsen. Als Adam en Eva toch van de vruchten van die boom zouden eten, zouden ze daarmee te kennen geven dat ze zelf wel zouden uitmaken wat goed en kwaad is. Ondanks het verbod aten Adam en Eva toch van de boom van de kennis van goed en kwaad. God had van tevoren gewaarschuwd dat overtreding van zijn verbod met de dood bestraft zou worden. Om die straf te effectueren werden Adam en Eva door God uit het paradijs verbannen. De weg naar de levensboom was nu voor hen geblokkeerd. Hemelse wachters en "de vlam van het wentelend zwaard" bewaakten de ingang van het paradijs (Genesis 3:24).

Het verhaal is daarmee echter niet uit. Want in het Nieuwe Testament komt de term duurzaam leven weer terug. Vlak voordat Hij gekruisigd werd, bad Jezus: "Vader, het uur is gekomen! Verheerlijk uw Zoon, opdat uw Zoon U verheerlijkt. Laat Hem, krachtens de macht die U Hem gegeven hebt over alle mensen, duurzaam leven schenken aan al degenen die U aan Hem hebt toevertrouwd. Duurzaam leven! Dat betekent dat ze U, de enige waarachtige God, leren kennen, en ook Degene die U gezonden hebt: Jezus Christus." (Johannes 17:1-3). Als Jezus spreekt over het kennen van God, bedoelt Hij niet een verstandelijk kennen, maar een leven in gemeenschap met God. Dŗt is duurzaam leven! Door de val van Adam heeft de mens dit verloren en rest er voor hem uiteindelijk niets anders dan de dood. Maar door Zijn sterven bracht Jezus het leven terug en Hij schenkt het aan ieder die gelooft.

Met het duurzame leven komt ook de levensboom terug. In het laatste bijbelboek lezen we dat Jezus beloofd heeft: "Wie overwint, zal Ik te eten geven van de levensboom, die in het paradijs van God staat." (Openbaring 2:7). En toen Johannes het nieuwe Jeruzalem beschreef, zag hij midden op de brink en langs de rivier de levensboom staan: "In het midden van het stadsplein en aan weerszijden van de rivier stond de levensboom, die twaalfmaal vruchten voortbracht: elke maand gaf hij zijn vrucht. De bladeren van de boom waren tot genezing van de volken." (Openbaring 22:2). In het nieuwe Jeruzalem is de dood voorbij. Er is duurzaam leven, omdat dan alles weer goed is tussen God en mens. De hemel komt dan op aarde omdat God bij de mensen zal gaan wonen: "Zie, de tent van God is bij de mensen en Hij zal bij hen verblijven. Zij zullen zijn volk zijn en God zelf zal als hun God met hen zijn. Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen en de dood zal er niet meer zijn; evenmin zal er nog rouw, geklaag of smart zijn, want de eerste dingen zijn voorbijgegaan." (Openbaring 21:3-4).

Duurzaam leven is leven in een duurzaam verbond met God. Dat leven begint nu al en zal eenmaal in al zijn volheid werkelijkheid worden. Alleen het christelijk geloof is de weg naar dat duurzame leven. Geen gemakkelijke weg. Er zijn tal van obstakels en valkuilen. Er zijn machten die op de loer liggen om je van de weg af te trekken. Zonder een goede gids die je bij de hand neemt om je op de weg te leiden is het een hopeloze zaak. Maar gelukkig... die gids is er. Want die gids is God Zelf. De DrieŽnige God, Vader, Zoon en Geest, alleen Hij kan je leiden op de weg naar duurzaam leven. Maar dan moet je wel Gods uitgestoken hand aannemen door Hem de hand te geven. Dat is dan ook de kern van Gods boodschap in de Bijbel:

Als je Mij de hand geeft, zal Ik je leiden op de weg naar duurzaam leven.